โครงการวิจัยต่อเนื่องเริ่มปี 2549-2554
ความสำคัญและที่มา
   

        ปัจจุบันมีการปลูกสร้างสวนป่าไม้สกุลอะคาเซียเป็นจำนวนมาก  ซึ่งต้องมีการตัดสางขยายระยะไม้สกุลอะคาเซียที่มีขนาดเล็กออกและไม้สกุลอะคาเซียที่มีขนาดใหญ่ก็นำไปแปรรูป ทำให้มีเศษไม้ กิ่งไม้หรือไม้ขนาดเล็กที่ได้จากการตัดสางขยายระยะ     และมีเศษไม้ขนาดใหญ่ที่เหลือจากอุตสาหกรรมแปรรูปไม้ อุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์และอุตสาหกรรมอบไม้  เช่น  ปีกไม้  ปลายไม้  เศษไม้บาง  ขี้กบ  ขี้เลื่อย เศษชิ้นไม้สับ ไม้ตำหนิ ขอบไม้ และเศษไม้ระแนง    ซึ่งเศษไม้ที่เหลือจากการใช้ประโยชน์ดังกล่าวนี้ส่วนใหญ่จะทิ้งไม่นำมาใช้ประโยชน์แต่เราสามารถนำเศษเหลือต่างๆนี้         มาเพิ่มมูลค่าโดยการนำมาทำเป็นถ่านกัมมันต์ได้
        คณิตาและคณะ (2540) กล่าวว่า ถ่านกัมมันต์ ( Activated  carbon ) เป็นถ่านที่ผ่านกระบวนการทางเคมีหรือกายภาพเพื่อทำให้เกิดรูพรุนในโครงสร้าง วัตถุดิบที่ใช้เป็นอินทรียวัตถุซึ่งเป็นของเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรม เช่น ไม้ ขี้เลื่อย ถ่านหิน กะลามะพร้าว กระดูก ชานอ้อย กากเมล็ดกาแฟ ถ่านกัมมันต์ต่างจากถ่านชนิดอื่น ๆ เนื่องจากมีความพรุนมากกว่า ทำให้ถ่านมีพื้นที่ผิวภายในเพิ่มขึ้น สามารถดูดซับกลิ่นและสีได้มากกว่าถ่านธรรมดา      จึงสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายด้าน เช่น  ฟอกสี ดูดกลิ่น แต่งรสของสารละลาย  ทำก๊าซให้บริสุทธิ์และใช้ในอุตสาหกรรมประเภทต่างๆ คือ อุตสาหกรรมน้ำตาล  อุตสาหกรรมน้ำมันและไขมัน   อุตสาหกรรมอาหาร    อุตสาหกรรมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์     อุตสาหกรรมเคมีและยา เป็นต้น จะเห็นได้ว่าถ่านกัมมันต์ให้ประโยชน์หลายด้านและเป็นการเพิ่มมูลค่าของเศษไม้ที่เหลือทิ้งให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์อย่างมีคุณค่

 
                 
วัตถุประสงค์
       
 

1. เพื่อศึกษาทดลองนำเศษไม้จากสวนป่าในรูปแบบต่าง ๆ ของไม้สกุลอะคาเซียมาผลิตเป็นถ่านกัมมันต์
2. เพื่อศึกษาความสามารถในการดูดซับสารไอโอดีนของถ่านกัมมันต์จากเศษไม้สกุลอะคาเซียรูปแบบต่าง ๆ 
3.
เพื่อศึกษาการใช้ประโยชน์ของถ่านกัมมันต์
4.
เพื่อเผยแพร่ความรู้ในการผลิตถ่านกัมมันต์อย่างง่ายและการใช้ประโยชน์ให้แก่ประชาชนรวมทั้งทำให้ประชาชนมีรายได้เพิ่มขึ้นด้วย

                           
ขอบเขต
                     

1. ถ่านกัมมันต์ที่ได้จากไม้ เศษไม้ และถ่านไม้สกุลอะคาเซีย
2. ความสามารถในการดูดซับสารไอโอดีนของถ่านกัมมันต์
3. ค่าความร้อนของถ่านกัมมันต์
4. การใช้ประโยชน์ถ่านกัมมันต์
5. การเผยแพร่ส่งเสริมให้ประชาชนผลิตถ่านกัมมันต์ขายเพื่อเพิ่มรายได้ให้ครอบครัวโดยใช้สื่อต่าง ๆ

ประโยชน์

       การศึกษาความเป็นไปได้ในการผลิตถ่านกัมมันต์จากไม้สกุลอะคาเซียนี้ จะสามารถเพิ่มมูลค่าให้กับเศษไม้สกุลอะคาเซียที่เหลือทิ้งไม่ได้ใช้ประโยชน์ให้กลับมาเกิดประโยชน์อย่างคุ้มค่า โดยการนำเศษไม้สกุลอะคาเซียมาผลิตเป็นถ่านกัมมันต์ซึ่งมีราคาแพง และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆได้อย่างมากมาย อีกทั้งยังสามารถนำผลการศึกษาไปเผยแพร่ให้แก่ประชาชน เอกชน และหน่วยงานอื่นๆ ที่สนใจได้ใช้ข้อมูล เพื่อประกอบธุรกิจขนาดต่างๆได้ ก่อให้เกิดรายได้เพิ่มแก่ประชาชนและประเทศอย่างมาก

วิธีการดำนินงาน
       

1. ตรวจเอกสารเกี่ยวกับการผลิตถ่านกัมมันต์จากไม้ เศษไม้ และวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร 
2. การเก็บตัวอย่างไม้  เศษไม้  และถ่านไม้สกุลอะคาเซีย  5  ชนิด  ทั้งส่วน กิ่ง  ก้าน  ลำต้น ตอราก ฯลฯ   จากสวนป่า               
3. การเตรียมวัตถุดิบในการเผาถ่านกัมมันต์  โดยใช้ไม้  เศษไม้สกุลอะคาเซีย 5 ชนิด ในส่วนต่าง ๆ ที่มีขนาดแตกต่างกัน
4. การเตรียมอุปกรณ์ และเครื่องมือในการผลิตถ่านกัมมันต์
5. ทำการผลิตถ่านกัมมันต์ โดยใช้เตาเผาถ่านกัมมันต์ที่มีเครื่องฉีดละอองไอน้ำรวมอยู่
ด้วยเพื่อความสะดวกในการผลิต โดยทำการผลิตที่อุณหภูมิ แรงดันของละอองน้ำที่แตกต่างกันและระยะเวลาที่เหมาะสมในการกระตุ้นโดยใช้ละอองน้ำ
6. นำถ่านกัมมันต์มาทดสอบความสามารถในการดูดซับสารไอโอดีน  หรือวิเคราะห์ ค่าไอโอดีน
7. วิเคราะห์ค่าความร้อนของถ่านกัมมันต์ที่ได้
8. ศึกษาการใช้ประโยชน์ของถ่านกัมมันต์ที่มีขนาดรูพรุนต่างกันว่าสามารถนำไปใช้ประโยชน์อะไรบ้าง
9. วิเคราะห์ ประเมินผล สรุปผล และจัดทำรายงาน
10 นำผลการศึกษาที่ได้ไปเผยแพร่ให้ประชาชนในหมู่บ้านที่มีวัตถุดิบเพียงพอ ที่จะผลิตถ่านกัมมันต์ขายเพื่อเพิ่มรายได้ให้ครอบครัว

ระยะเวลาทำการวิจัย
     
โครงการวิจัยเป็นโครงการต่อเนื่อง  เริ่มปี 2550-2554
     
ผลสำเร็จและความคุ้มค่า
 

     การศึกษาความเป็นไปได้ในการผลิตถ่านกัมมันต์จากไม้สกุลอะคาเซียนี้ จะสามารถเพิ่มมูลค่าให้กับเศษไม้สกุลอะคาเซียที่เหลือทิ้งไม่ได้ใช้ประโยชน์ให้กลับมาเกิดประโยชน์อย่างคุ้มค่า โดยการนำเศษไม้สกุลอะคาเซียมาผลิตเป็นถ่านกัมมันต์ซึ่งมีราคาแพง และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆได้อย่างมากมาย อีกทั้งยังสามารถนำผลการศึกษาไปเผยแพร่ให้แก่ประชาชน เอกชน และหน่วยงานอื่นๆ ที่สนใจได้ใช้ข้อมูล เพื่อประกอบธุรกิจขนาดต่างๆได้ ก่อให้เกิดรายได้เพิ่มแก่ประชาชนและประเทศอย่างมาก

งานอุตสาหกรรมวัสดุทดแทนไม้และกาวติดไม้ กลุ่มงานพัฒนาอุตสาหกรรมไม้
สำนักวิจัยและพัฒนาการป่าไม้ กรมป่าไม้
ชั้น 5 อาคารสุรัสวดี 61 ถนนพหลโยธิน จตุจักร กรุงเทพฯ 10900
โทร. 0-2561-4292-3 ต่อ 5471 โทรสาร 0-2940-6285 E-mail : [email protected]