ภาระกิจหลักของงานพัฒนาพลังงานจากไม้ กลุ่มงานพัฒนาผลิตผลป่าไม้ สำนักวิจัยการจัดการป่าไม้และผลิตผลป่าไม้ คือการวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพพลังงานจากไม้ชนิดต่าง ๆ จากป่าเศรษฐกิจ ศึกษาและพัฒนาเทคโนโลยีด้านพลังงานจากไม้เพื่อการใช้ประโยชน์จากป่าเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน
   ไม้เป็นแหล่งพลังงานที่มีความจำเป็นต่อการดำรงชีวิตประจำวันของคนไทยมาตั้งแต่อดีตกาล ถึงแม้ว่าปัจจุบันจะมีการพัฒนาแหล่งกำเนิดพลังงานด้านต่าง ๆ ตลอดจนการนำเอา เชื้อเพลิงอื่น ๆ มาทดแทนไม้ฟืน เช่น พลังงานจากแสงอาทิตย์ ไฟฟ้า ผลิตภัณฑ์จากน้ำมันปิโตรเลียม คือ ถ่านหิน และแก๊ซหุงต้ม แต่พลังงานเหล่านี้เป็นพลังงานที่มนุษย์ไม่สามารถสร้างขึ้นใหม่ได้ ในขณะที่ไม้และเศษวัสดุทางการเกษตร เช่น แกลบ ซังข้าวโพด ชานอ้อย เป็นพลังงานที่สามารถสร้างขึ้นใหม่ได้ ซึ่งเราเรียกว่า เป็นพลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy)
   ปริมาณการใช้ไม้ฟืนและถ่านในปี พ.ศ. 2546 จากรายงานของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน คิดเป็นปริมาณถึง 10,418 ล้าน กก. และ 3,448 ล้าน กก. ซึ่งเป็นดัชนีชี้ให้เห็นถึงการใช้ไม้อย่างมาก ซึ่งหากไม่มีการวางแผนการพัฒนาฟื้นฟูและจัดการแหล่งพลังงานไม้ให้ถูกต้องตามหลักวิชาการแล้ว ปัญหาการขาดแคลนไม้ก็จะเกิดขึ้นแน่นอน
   แนวทางหนึ่งของการใช้พลังงานจากไม้อย่างถูกต้องคือการปรับปรุงเตาหุงต้มที่เกือบทุกครัวเรือนต้องใช้ แต่เตาหุงต้มที่ประชาชนส่วนใหญ่ใช้อยู่ยังคงเป็นเตาที่ไม่มีคุณภาพ สิ้นเปลืองเชื้อเพลิง กรมป่าไม้ โดยสำนักวิจัยการจัดการป่าไม้และผลิตผลป่าไม้ ได้ทำการวิจัยและออกแบบเตาหุงต้มประสิทธิภาพสูงมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2525 จนถึงปัจจุบัน มีเตาประสิทธิภาพสูงจำนวน 5 รูปแบบ ทำการส่งเสริมและเผยแพร่ให้แก่โรงงานผู้ผลิตเตาและผู้ใช้โดยสามารถซื้อไปใช้ได้ในราคาตั้งแต่ 120-700 บาท ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับรูปแบบและชนิดเตา พร้อมทั้งมีการแจกให้แก่ราษฎรทดลองนำไปใช้ในโครงการต่าง ๆ ของกรมป่าไม้

ขอบข่ายของงานพัฒนาพลังงานจากไม้
กลุ่มงานพัฒนาผลิตผลป่าไม้
สำนักวิจัยการจัดการป่าไม้และผลิตผลป่าไม้ กรมป่าไม

  1. วิจัยและพัฒนาการใช้พลังงานจากไม้ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพในรูปฟืนและถ่าน
  2. ศึกษาและประยุกต์การใช้เชื้อเพลิงในรูปของแข็ง ของเหลว และก๊าซ
  3. ศึกษาศักยภาพทางพลังงานของไม้และถ่านจากไม้ชนิดต่างๆ รวมถึงการใช้วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร และวัสดุอื่นๆ เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงทดแทนไม้ฟืน และถ่าน
  4. วิจัยและพัฒนารูปแบบเตาเผาถ่าน และเตาหุงต้มประสิทธิภาพสูง
  5. ศึกษาและวิจัยการใช้ประโยชน์พลังงานชีวมวลและถ่าน ในรูปแบบต่างๆ ทั้งในรูปของเชื้อเพลิงและด้านอื่นๆ นอกเหนือจากมาใช้เป็นเชื้อเพลิง เช่น ถ่านกัมมันต์ (Activated carbon) เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการรักษาโรค สารดูดกลิ่น กรองน้ำ หรือฟอกสีและอื่นๆ
  6. ศึกษาทัศนคติและข้อมูลทางเศรษฐกิจและสังคมที่เกี่ยวข้องกับการใช้เชื้อเพลิงจากไม้ และถ่านของราษฎรในพื้นที่ป่าไม้
  7. ส่งเสริมและเผยแพร่การใช้พลังงานจากไม้ การใช้เตาหุงต้มประสิทธิภาพสูงของกรมป่าไม้ ตลอดจนเตาเผาถ่านประสิทธิภาพสูงแก่เกษตรกร
  8. บริหารงานธุรการ งบประมาณ และอัตรากำลังของกลุ่ม